کد خبر:4584
پ
بارگیری (2)

۱۲خرداد و یاد حاج علی مرادی شاعر نامدار دشتی

دوازدهم خردادماه سالکوچ حاج علی مرادی، سراینده شعر مشهور «کلاخا یاد مووحدو» است که یادکرد آن فرهیخته مرد، در چنین روزی شایسته است.

۱۲خرداد و یاد حاج علی مرادی شاعر نامدار دشتی

دوازدهم خردادماه سالکوچ
حاج علی مرادی، سراینده شعر مشهور «کلاخا یاد مووحدو» است که یادکرد آن فرهیخته مرد، در چنین روزی شایسته است.

 

مرحوم مرادی در سال ۱۳۰۳ شمسی در خورموج به دنیا آمد.
او که به علت تنگناهای زندگی تنها توانسته بود تحصیلات ابتدایی را در مدرسه بگذراند، هرگز از علاقه خود به مطالعه دست نکشید.
وی که تجربیات ارزنده ای کسب کرده بود، سرودن را از سال ۱۳۵۴ آغاز کرد و سرانجام در ۱۲خرداد سال ۱۳۹۰ در ۸۶ سالگی درگذشت.

نام مرادی با انتشار منظومه‌ “کلاخا یاد مووحدو” پرآوازه شد.
این شعر به علت احاطه شاعر بر گویش محلی  دشتی  بسیار موفق و موافق طبع مردم جلوه کرد.
وی که در سرایش شعر به سبک رسمی نیز کار کرده‌است. منظومه‌ای در تاسی از شعر عقاب  خانلری  سروده که مثنوی او تحسین خانلری و دیگر شعرشناسان پارسی گو را برانگیخت. علاوه بر این او دعای صباح منسوب به امیرالمومنین(ع) را با فرازهای مناجات گونه به صورت منظوم درآورده‌ که به کتاب تبدیل شده است.

اگر چه مرگ حاج علی مرادی پایان حضور بزرگان فرهنگ و ادبیات در استان بوشهر و دشتی نبود اما ضایعه ای دردناک بود. دردناک از این حیث که این شاعر بزرگ خورموجی تا پایان عمر خود پویشگر راه سبز شعر و فرهنگ سازی برای مردم بود.
شاعری که در آستانه 84 سالگی همراه با مردم استان بوشهر در فعالیت های اجتماعی امیدبخش شرکت می نمود و همواره برای جامعه خویش اندیشه اصلاحی داشت. او در همین سن بی اعتنا به تمام محدودیتها با شتافتن به مرکز استان به پیشواز سیدمحمدخاتمی رفت و شعرش را تقدیم کرد. او در 86 سالگی در حالی چشم از جهان فرو بست که نسل های بعد می خواستند او به عنوان مرشد و پیر همواره در کنار شاگردان خود بماند و به آنان درس آزادی و آزادگی بدهد.
لذا مطالعه زندگی حاج علی مرادی می تواند الگویی برای شاعران و سرایندگان نسلهای آینده شعر ملی بسازد.
با نگاهی به زندگی مرادی می توان ادعا کرد که وی شاعر و مرشد زندگی بود زیرا شاعری که در85سالگی به آینده مملکت خود می اندیشید و می خواست در کنار دیگر بزرگان مشوق حضور مردم در فعالیت های اصلاحی اجتماع باشد. شاعری که در صف اول مردم بوشهر مخاطب حرف های اصلاحات بود به فردای روشن می اندیشید و به آشنایانش می آموخت که به زندگی و پیشرفت جامعه بیندیشند.
از این رو سالمرگ او را بهانه ای برای خواندن دوباره شعر و نقد اندیشمندانه اشعار سترگ او، از جمله منظومه “کلاخا”قرار می دهیم.
برای شناخت فرهنگ فولکلور استان و ساکنان خطه دشتی می بایست با شعر درخشان کلاخا آشنا شد و به بررسی ابیات و افکار او در این مجموعه پرداخت تا به لایه های تو در توی فرهنگ غنی دشتیاتی پی برد.

شعر کلاخا از این منظر بدون تردید، یکی از درخشان ترین آفرینه های فرهنگی موجود در استان بوشهر است. شعری که با بررسی آن می توان به رفتار و مناسبات بومیان دشتی در دوران گذار از سنت ها به سوی رونق مدرنیته پی برد.

مرادی در کلاخا رفتار شناسی مردم این خطه را با چاشنی ذوق سرشار خود ادغام نموده و معجونی دلپذیر تولید کرده است تا همچون دیگر تحول خواهان عصر نوگرایی و مشروطیت در دوران گذار از عصر سنت گرایی و استبداد پذیری به سمت و سوی بیداری اجتماعی، مردم منطقه را نیز تلنگری زده باشد.
در این شعر که از زبان گرگوی سیاه عاشق برای فاطوی دلشکسته روایت شده است، شاعر با زبان توده ها به جنگ اقتدار گرایی ارباب رعیتی و عقاید تبعیض آمیز رفته است که تا پیش از آن چنین اقدام شجاعانه ای را شاهد نیستیم لذا شعر کلاخا از این منظر بسیار درخشان است.
در این شعر با آنات زیادی مواجه می شویم که گرگوی عاشق مستمند از موهدو کوچیده در ذهن و خیال خود با معشوقه خود، فاطو سخن می گوید، نگاه لایه های زیرین اجتماعی را با استادی هر چه تمام تر به رخ مخاطب کلاخا می کشاند و در آن به شیوه ای دراماتیک تمام زوایای معتقدات، آئینها، سنن و محدودیت های فکری فرهنگی و رفتارهای ساکنان منطقه را هویدا می سازد.
یک بند از شعر کلاخا که حاوی گلایه های عاشق بیچاره است، تقدیم می شود:

مو که ملا نبدسم ام شنفتن
که خوت چن جی کلوم الله ت گفتن

که عزت می‌دیم و هر که ام میت
و ذلت می‌دیم و هر که ام میت

برت خان خدامشناس عزیزن
تو کهلش صد خلوم و صد کنیزن!

سگ ارباب از سیری نمی‌خورد
هزارون گشنه مث دیم و بوام مرد

تو دولت تو بت خانت تپوندن
نماز و روزه تم ری مات بوروندن!

خداوندا یه چی می‌گم بدت نیت
کسی هرگس کس بی کس نوامبیت

فخیرم توت زِتِن دارِ فخیری
چطو دی میلتن دسش بگیری

خداوندا مو هم سیه هم فخیرم
دو جا دار خوردسم خیر ای که دیرم

کلاخا یاد موهدو یاد موهدو
به یاد دولت آزاد موهدو
شایان ذکراست مجموعه اشعار ایشان باعنوان مراد دل به کوشش سیدغلامحسین بهرسی وغلامرضاقربانی مقدم و ویراستاری غلامرضاعوض نژاد درفروردین امسال به بازارکتاب آمد.

روانش شاد، مینویش ماوا، یادش گرامی و راهش پر رهرو باد.

نویسنده:

پایگاه خبری خورموج نیوز
ارسال دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

کلید مقابل را فعال کنید